Een uitsteker die één keer in de vaatwasser heeft gezeten, komt er vaak niet uit zoals hij erin ging. De randen zijn bot, de fijne groefjes vlakker, en in het slechtste geval is de hele vorm licht verbogen.
Dat ligt aan het materiaal. Onze uitstekers zijn van PLA, en PLA wordt zacht bij hitte. Een vaatwasser draait in het normale programma op 60 tot 70 graden, en daar komt de droogfase bij, die nog heter is. Voor plastic serviesgoed is dat genoeg. Voor een vorm met reliëfribben van enkele tienden millimeters is het te veel.
De twee minuten na het bakken
Was de vorm meteen af, zolang er nog geen deeg is aangedroogd, dan heb je niet meer nodig dan warm water van hooguit 40 graden, een druppel afwasmiddel en een zachte borstel. Klaar.
Voelt het water op de rug van je hand heet aan, dan is het te heet. Handwarm is genoeg. Deegresten zijn op dat moment nog zacht en gaan er vanzelf af, zonder dat je met de borstel hoeft na te helpen.
Voor de reliëfgroefjes neem je een oude tandenborstel. Die komt in elke uitsparing. En precies daar zit het deeg dat je later er niet meer uit krijgt.
Geen staalwol, geen schuurmelk, geen pannenspons met een ruwe kant. Die krassen groeven in het oppervlak, en in die krassen blijft de volgende keer nog meer deeg hangen.
Als er toch iets is aangedroogd
Gebeurt, vooral als er tussendoor bezoek komt. Leg de vorm dan tien minuten in lauwwarm water. Niet langer. En echt niet heet.
Daarna gaat het deeg eraf. Tandenborstel erover, dat is genoeg. Wat hardnekkig is, haal je los met een houten tandenstoker. Die is zachter dan PLA en laat geen sporen na, een mes wel.
Bij deeg met veel boter helpt een druppel afwasmiddel direct op de plek, een minuut laten inwerken en dan borstelen.
Drogen is belangrijker dan het klinkt
Leg de vorm na het afwassen op een handdoek en draai hem zo dat de reliëfkant naar beneden wijst, dan loopt het water uit de groefjes in plaats van erin. Anders blijft het erin zitten.
Een half uur aan de lucht. Meer is niet nodig. Geen föhn, geen verwarming, geen oven om na te drogen. Juist daar heb je weer hitte, en hitte is het ene wat het materiaal aantast.
Wie de vorm nat in de la legt, vindt bij het volgende bakken witte randen. Dat is kalk. Geen schade, maar het gaat er alleen met azijnwater weer af.
Bewaren zonder gewicht
Het grootste risico in de kast is niet vuil, maar gewicht. Een stapel ovenschalen op een uitsteker verbuigt hem in de loop van weken, zonder dat je iets merkt.
Een platte trommel lost dat op. De uitstekers liggen naast elkaar, niet in elkaar gestapeld, en er ligt niets bovenop. Een schoenendoos werkt ook.
Donker en droog is beter dan licht en warm. Direct zonlicht op de vensterbank en de plek direct boven het fornuis zijn de twee plekken die je moet vermijden.
Heb je veel vormen, sorteer ze dan op thema. Kerst in één trommel, dieren in de volgende, verjaardag in de derde. In december zoek je dan niet tussen vijftig vormen naar de kerstboom. Hoe je de kerstbakactie plant, lees je onder Kerstkoekjes plannen.
Wat de vorm aankan en wat niet
Oven, magnetron en vriezer zijn niets voor de uitsteker. Het deeg mag erin. De vorm niet.
Voor zoutdeeg en Fimo kun je dezelfde vorm gebruiken, daarna één keer grondig afwassen, en dan is hij weer in orde voor voedsel. Dat gaat probleemloos. Bij klei met sterke kleurstoffen kan er een lichte glans achterblijven, daarom loont een tweede vorm voor knutselprojecten.
Bij goede verzorging gaat een vorm vele jaren mee. En heel wat bakrondes. Wat in die tijd kapot kan gaan, is een val op tegels. Daartegen helpt alleen de trommel.
Hoe de vorm is opgebouwd, lees je onder Productiemethode, de maten van alle vormen onder Welke maat moet een koekjesuitsteker hebben.
En mocht er toch iets misgaan: als een vorm niet doet wat hij moet, maken we hem opnieuw.
Dierenmotieven met vachttekening zijn het gevoeligst, omdat daar de fijnste ribben zitten. De eekhoornkop is zo'n geval, en die laat je na twintig rondes meteen zien of je goed hebt afgewassen. Het hele aanbod vind je onder Koekjesuitstekers dieren.
Elke uitsteker kost 9,90 euro, bij vier uitstekers in je winkelwagen betaal je er maar drie. We maken ze in onze eigen werkplaats en verzenden met DHL, meestal heb je ze na 3 dagen.